Btw berekenen lijkt simpel tot je een factuur moet controleren, een prijs terug moet rekenen of een offerte inclusief btw moet opstellen. Dan blijkt dat veel zzp’ers de verkeerde formule gebruiken — met verschillen die bij grotere bedragen flink oplopen. In dit artikel lees je precies hoe je btw berekent in beide richtingen, welke tarieven er gelden en welke fouten je moet vermijden. Wil je niet rekenen? Gebruik onze btw calculator voor een directe berekening.
De twee berekeningen die je nodig hebt
In de praktijk kom je twee situaties tegen. Je kent het bedrag exclusief btw en wilt weten wat de klant betaalt. Of je ziet een totaalprijs inclusief btw en wilt weten hoe die is opgebouwd.
Van exclusief naar inclusief — btw erbij
Dit is de meest voorkomende berekening als je een factuur opstelt. Je vermenigvuldigt het bedrag exclusief btw met 1 plus het tarief:
Bij 21%: bedrag × 1,21
Bij 9%: bedrag × 1,09
Voorbeeld: je stuurt een factuur voor €2.000 exclusief btw voor een dienst die onder 21% valt. De klant betaalt €2.000 × 1,21 = €2.420. Daarvan is €420 btw die je afdraagt aan de Belastingdienst.
Van inclusief naar exclusief — btw eruit halen
Dit gebruik je als je een bonnetje verwerkt of een prijs inclusief btw terugrekent. Je deelt het totaalbedrag door 1 plus het tarief:
Bij 21%: bedrag ÷ 1,21
Bij 9%: bedrag ÷ 1,09
Voorbeeld: je koopt kantoorspullen voor €302,50 inclusief btw. Het bedrag exclusief btw is €302,50 ÷ 1,21 = €250. De btw is €302,50 − €250 = €52,50.
Alleen het btw-bedrag berekenen
Soms wil je alleen weten hoeveel btw er in een bedrag zit, zonder het exclusieve bedrag te berekenen.
Vanuit exclusief: btw = bedrag × 0,21 (of × 0,09)
Vanuit inclusief: btw = bedrag × (21 ÷ 121) — ofwel bedrag × 0,1736
Voorbeeld: van een bedrag van €484 inclusief 21% btw is €484 × 0,1736 = €84 btw.
De grootste fout: 21% eraf halen
Dit is de meest gemaakte rekenfout en hij kost geld. Om btw uit een bedrag te halen mag je niet simpelweg 21% van het totaalbedrag aftrekken — je moet delen door 1,21.
Zie het verschil bij €121 inclusief btw:
Fout: €121 − 21% = €121 − €25,41 = €95,59
Goed: €121 ÷ 1,21 = €100
Het verschil is €4,41 op een bedrag van €121. Bij een factuur van €12.100 loopt datzelfde verschil op tot €441. Bij het verwerken van je kwartaalcijfers stapelen die fouten zich op.
De btw-tarieven in 2026
Nederland kent drie tarieven:
- 21% — het standaardtarief. Dit geldt voor de meeste goederen en diensten, waaronder vrijwel alle zakelijke dienstverlening. Twijfel je of een tarief van toepassing is? Dan geldt 21% als uitgangspunt.
- 9% — het verlaagde tarief. Dit geldt voor een afgebakende lijst, waaronder voedingsmiddelen, geneesmiddelen, boeken en kranten, personenvervoer, kappersdiensten en het geven van gelegenheid tot sportbeoefening.
- 0% — het nultarief. Dit geldt bij export buiten de EU en bij intracommunautaire leveringen aan zakelijke klanten in andere EU-landen.
Eén wijziging per 1 januari 2026: het verstrekken van logies — hotels, B&B’s, vakantiewoningen en kortdurende verhuur — is verhoogd van 9% naar 21%. Kamperen waarbij de gast een eigen tent, caravan of camper meeneemt blijft onder 9%. De eerder aangekondigde verhoging voor cultuur, media en sport is definitief geschrapt — die blijven op 9%.
Weet je niet zeker welk tarief voor jouw dienst of product geldt?
Meerdere tarieven op één factuur
Lever je op één factuur zowel diensten onder 21% als producten onder 9%? Dan bereken je de btw per regel, niet over het totaal. Je vermeldt vervolgens per tarief het bedrag exclusief btw en het bijbehorende btw-bedrag apart.
Voorbeeld:
Adviesuren (21%): €1.000 excl. → €210 btw
Drukwerkkosten boek (9%): €200 excl. → €18 btw
Subtotaal exclusief: €1.200
Btw 21%: €210
Btw 9%: €18
Totaal inclusief: €1.428
Op je factuur moeten beide btw-bedragen apart zichtbaar zijn. Meer over hoe je dat correct vermeldt lees je in de factuur checklist voor zzp’ers.
Btw over doorbelaste kosten
Dit is een veelgemaakte fout. Bereken je kosten door aan je klant — zoals een treinticket, parkeerkosten of materialen — dan geldt jouw eigen btw-tarief over die doorbelasting, niet het tarief dat op de oorspronkelijke kosten zat.
Voorbeeld: je bent adviseur en rekent 21% btw. Je reist met de trein naar een klant en wilt die €50 doorbelasten. Op het treinticket zat 9% btw. Op jouw factuur zet je €50 met 21% btw — want de doorbelasting is onderdeel van jouw dienst, die onder 21% valt.
Afronding — waar rond je op af?
De Belastingdienst schrijft geen specifieke afrondingsmethode voor per factuurregel, maar in de praktijk rond je af op twee decimalen — hele centen dus. Rond consequent af en gebruik dezelfde methode door je hele administratie heen. Kleine afrondingsverschillen tussen jouw berekening en die van je klant zijn normaal en leveren geen problemen op bij een controle. Bij je kwartaalaangifte vul je bedragen in hele euro’s in — daar rondt de Belastingdienst zelf op af.
Btw verlegd — dan reken je 0%
Bij bepaalde situaties verleg je de btw naar je afnemer. Dat komt voor bij onderaanneming in de bouw, bij diensten aan zakelijke klanten in andere EU-landen en bij een aantal specifieke branches. Je berekent dan geen btw en vermeldt op de factuur het bedrag exclusief btw met de tekst “btw verlegd” plus het btw-nummer van je klant. Je klant berekent en draagt de btw zelf af.
Wat als je de KOR gebruikt?
Maak je gebruik van de kleineondernemersregeling? Dan reken je helemaal geen btw op je facturen. Btw berekenen is voor jou niet aan de orde — je vermeldt in plaats daarvan op je factuur dat je bent vrijgesteld op grond van artikel 25 Wet OB 1968. Let op: je kunt dan ook de btw op je zakelijke inkopen niet terugvragen.
Van berekening naar aangifte
De btw die je aan klanten berekent en de btw die je zelf op inkopen betaalt kom je elk kwartaal tegen in je aangifte. Je draagt het verschil af — of je krijgt terug als je meer btw hebt betaald dan ontvangen. Hoe dat proces precies werkt lees je in ons stappenplan voor de btw-aangifte. Houd de ontvangen btw altijd apart. Het is geen omzet maar geld dat aan de Belastingdienst toebehoort — zet het bij elke binnenkomende betaling direct opzij op een aparte rekening.
Veelgemaakte fouten bij btw berekenen
- Btw eruit halen door 21% af te trekken in plaats van te delen door 1,21 — de klassieker, en hij kost je geld.
- Het verkeerde tarief toepassen bij twijfelgevallen — zoek het op in plaats van te gokken. Bij twijfel geldt 21%.
- Btw berekenen over een bedrag dat al inclusief btw is — controleer altijd of je met een netto- of brutobedrag werkt voordat je rekent.
- Doorbelaste kosten met het oorspronkelijke tarief factureren in plaats van met jouw eigen tarief.
- Btw-bedragen niet apart vermelden op de factuur bij meerdere tarieven — dat is wettelijk verplicht.
Afronding
Btw berekenen draait om twee formules: vermenigvuldig met 1,21 om btw erbij te rekenen, deel door 1,21 om btw eruit te halen. Nooit 21% aftrekken van een brutobedrag. Bij meerdere tarieven op één factuur bereken je per regel en vermeld je de btw-bedragen apart. Twijfel je over het juiste tarief, zoek het dan op in plaats van te gokken — bij twijfel geldt 21%.