⚑ Dit artikel bevat affiliate links. Als je via een van onze links een product of dienst afsluit, ontvangen wij een vergoeding. Dit heeft geen invloed op onze redactionele inhoud of aanbevelingen.
Als zzp’er ben je verantwoordelijk voor je eigen inkomen. Wat er ook gebeurt. Maar wat als je door ziekte of een ongeluk tijdelijk of langdurig niet kunt werken? Voor werknemers in loondienst regelt de werkgever een groot deel van de inkomensbescherming. Als zelfstandige sta je er alleen voor. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering, afgekort AOV, is voor veel zzp’ers de oplossing. En met de komst van de verplichte AOV in 2030 is dit onderwerp urgenter dan ooit. In dit artikel lees je wat een AOV is, wat het kost, voor wie het verstandig is en wat er de komende jaren verandert.
Wat is een AOV?
Een arbeidsongeschiktheidsverzekering keert een inkomen uit als je door ziekte of een ongeluk langdurig niet kunt werken. Je ontvangt dan een maandelijkse uitkering die een deel van je inkomensverlies compenseert. Hoe hoog die uitkering is en wanneer die ingaat, hangt af van de polisvoorwaarden die je zelf kiest. Een AOV kent altijd een wachttijd — de periode tussen het moment dat je uitvalt en het moment dat de uitkering begint. Kies je een korte wachttijd van bijvoorbeeld twee maanden, dan betaal je een hogere premie. Kies je een langere wachttijd van een jaar, dan is de premie lager maar moet je de eerste periode zelf overbruggen met spaargeld.
Waarom is een AOV voor zzp’ers zo belangrijk?
Als zzp’er heb je geen werkgever die bij ziekte je loon doorbetaalt. Je hebt ook geen WW of WIA achter je. Als je niet werkt, verdien je niets. En als je langdurig uitvalt zonder vangnet, kun je al snel in financiële problemen komen. Veel zzp’ers denken dat ze het risico zelf kunnen dragen. Met spaargeld of gewoon door door te werken. Maar arbeidsongeschiktheid kan iedereen treffen en duurt gemiddeld langer dan mensen verwachten. Zonder AOV ben je volledig afhankelijk van je eigen reserves. Pas als je vermogen volledig op is heb je recht op bijstand. Dit risico hoort thuis in je bredere financiële planning als zelfstandige, naast je administratie en belastingverplichtingen.
Wat kost een AOV als zzp’er?
De kosten van een particuliere AOV hangt af van meerdere factoren: je leeftijd, je beroep, de gekozen wachttijd, de hoogte van de uitkering en de looptijd. Hoe jonger je bent en hoe lager het risico van je beroep, hoe goedkoper de premie. Een indicatie: een particuliere AOV begint al vanaf circa €59 per maand voor jonge starters in lage risicoklassen, maar kan oplopen tot enkele honderden euro’s per maand voor oudere zzp’ers of hogere dekkingen. De premie is fiscaal aftrekbaar als zakelijke kostenpost, wat de netto last verlaagt. Meer over welke kosten je als zzp’er mag aftrekken lees je in het artikel over aftrekbare kosten voor zzp’ers.
Wat is de verplichte AOV en de Wet BAZ?
De overheid werkt al jaren aan een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. Dit wetsvoorstel heet de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen, afgekort BAZ. Na meerdere uitstellen is de verwachte ingangsdatum nu 1 januari 2030. Het wetsvoorstel is in maart 2026 naar de Tweede Kamer gestuurd — de exacte datum staat nog niet definitief vast.
De belangrijkste kenmerken van de verplichte BAZ:
- De premie bedraagt 5,4% van je winst uit onderneming, met een maximum van circa €171 per maand.
- De wachttijd is twee jaar — je ontvangt pas na twee jaar ziekte een uitkering.
- De uitkering bedraagt maximaal 70% van je winst, met een plafond op het minimumloon.
- De verzekering wordt uitgevoerd door het UWV en de premie loopt via de Belastingdienst.
- De regeling geldt voor alle IB-ondernemers — dus ook zzp’ers met een eenmanszaak.
Voor wie geldt de verplichte AOV niet?
Er zijn uitzonderingen. Directeur-grootaandeelhouders met een bv vallen buiten de regeling. Hetzelfde geldt voor zzp’ers die naast hun onderneming voldoende inkomen uit loondienst hebben, AOW-gerechtigden en meewerkende partners.
Wat is de opt-out?
Als je vóór de peildatum — die naar verwachting in 2026 wordt vastgesteld — al een particuliere AOV hebt afgesloten die voldoet aan de minimumvereisten, kun je gebruik maken van een opt-out. Dit betekent dat je vrijgesteld bent van de verplichte overheidsregeling en je eigen AOV mag behouden. Dit is voor veel zzp’ers aantrekkelijker dan de verplichte BAZ. Een particuliere AOV biedt meer keuzevrijheid — je bepaalt zelf de wachttijd, de hoogte van de uitkering en de looptijd. De dekking is doorgaans ook beter dan de basisuitkering van de overheid.
Moet je nu al iets regelen?
Nee, je bent op dit moment nog niet verplicht een AOV af te sluiten. De verplichte BAZ gaat naar verwachting pas in per 2030 en het wetsvoorstel moet nog door de Tweede en Eerste Kamer. Er is dus geen directe urgentie. Toch is het verstandig om er nu al over na te denken. Hoe jonger je een AOV afsluit, hoe goedkoper de premie. Bovendien neemt het risico op acceptatieproblemen toe naarmate je ouder wordt of gezondheidsklachten ontwikkelt. Door nu al een AOV af te sluiten die voldoet aan de opt-out voorwaarden behoud je bovendien de regie over je eigen verzekering en hoef je straks niet automatisch in de standaardregeling van de overheid te belanden.
De wachttijd van twee jaar bij de verplichte BAZ is ook een punt om bij stil te staan. Als je morgen uitvalt heb je bij de overheidsregeling twee jaar geen uitkering. Een particuliere AOV met een kortere wachttijd dekt die periode wel. Of dat voor jou nu al de moeite waard is, hangt af van je persoonlijke situatie, je spaargeld en je risicotolerantie.
Hoe kies je een goede AOV als zzp’er?
Er zijn meerdere aanbieders van AOV specifiek voor zzp’ers. Bij het kiezen let je op de volgende punten:
- De wachttijd — hoe lang kun je zelf overbruggen met spaargeld? Een kortere wachttijd geeft meer zekerheid maar kost meer premie.
- De hoogte van de uitkering — zorg dat de uitkering realistisch is op basis van je huidige inkomen en vaste lasten.
- De looptijd — bij voorkeur tot je AOW-leeftijd.
- Psychische klachten — zijn die meeverzekerd? Dit is een veelvoorkomende reden voor arbeidsongeschiktheid die niet altijd standaard gedekt is.
- De opt-out voorwaarden — voldoet de polis aan de eisen voor vrijstelling van de verplichte BAZ?
Grote partijen zoals Nationale-Nederlanden, a.s.r. en Centraal Beheer bieden uitgebreide AOV pakketten maar zijn soms complexer in aanvraag en niet altijd specifiek gericht op zelfstandigen. Insify richt zich specifiek op zzp’ers en freelancers met een volledig online aanvraagproces, transparante voorwaarden en een AOV die is afgestemd op de behoeften van zelfstandigen — inclusief de opt-out mogelijkheid voor de verplichte BAZ regeling.
Wat kost niets doen?
Als je nu geen AOV hebt en ook geen spaargeld opzijzet loop je een aanzienlijk financieel risico. Bij langdurige arbeidsongeschiktheid valt je inkomen direct weg. Zonder vangnet ben je afhankelijk van je eigen vermogen totdat dat op is. Dan pas heb je recht op een bijstandsuitkering. En die ligt aanzienlijk lager dan wat je als zzp’er gewend bent te verdienen. Dit risico is des te groter als je al veel zakelijke kosten maakt en weinig reserves hebt opgebouwd.
Afronding
Een AOV is voor de meeste zzp’ers geen overbodige luxe maar een serieuze overweging. Met de komst van de verplichte BAZ in 2030 wordt inkomensbescherming bij arbeidsongeschiktheid voor alle zelfstandigen verplicht. Maar wachten tot 2030 heeft nadelen — hogere premie, mogelijke acceptatieproblemen en geen regie over je eigen polis. Door nu al te kijken naar je opties behoud je de keuzevrijheid die je als zzp’er gewend bent. Vergelijk aanbieders, let op de opt-out voorwaarden en kies een verzekering die past bij jouw situatie en inkomen.