Stuur je een factuur en betaalt je klant te laat? Dan mag je daar wettelijk rente over rekenen — een extra bedrag bovenop je factuur als compensatie voor het feit dat je langer op je geld hebt moeten wachten. Veel zzp’ers weten niet dat ze dit recht hebben, laat staan hoeveel ze precies mogen rekenen. In dit artikel leggen we stap voor stap uit wat wettelijke rente is, welk tarief in 2026 geldt voor zakelijke en particuliere klanten, wanneer je precies mag beginnen met rekenen en hoe je het bedrag zelf berekent — met concrete voorbeelden.
Wat is wettelijke rente precies?
Wettelijke rente is een vast percentage dat de wet je toekent als een klant je factuur niet op tijd betaalt. Het idee erachter is simpel: doordat je later betaald krijgt, mis je rendement op dat geld en loop je risico — daarom mag je een vergoeding rekenen, zonder dat je hoeft te bewijzen hoeveel schade je daadwerkelijk hebt geleden. Je hoeft dit recht ook niet vooraf met je klant af te spreken — het staat gewoon in de wet.
Twee verschillende tarieven — het verschil maakt een groot verschil
Nederland kent twee aparte rentetarieven, afhankelijk van wie je klant is.
- Stuur je een factuur naar een ander bedrijf of naar de overheid? Dan geldt de wettelijke handelsrente. Dit tarief is bedoeld om bedrijven te stimuleren elkaar snel te betalen en ligt daarom relatief hoog. Sinds 1 juli 2025 bedraagt dit tarief 10,15% per jaar.
- Stuur je een factuur naar een particuliere klant — bijvoorbeeld iemand die als consument bij je heeft gekocht? Dan geldt de gewone wettelijke rente. Dit tarief is lager, omdat consumenten extra wettelijke bescherming genieten. Sinds 1 januari 2026 bedraagt dit tarief 4% per jaar — een daling ten opzichte van de 6% die in 2025 gold.
Het verschil tussen beide tarieven is dus groot: meer dan het dubbele bij zakelijke klanten. Voor de meeste zzp’ers die met andere ondernemers werken, geldt dus het hogere percentage van 10,15%.
Wat betekent “verzuim” en wanneer treedt het in?
Voordat je rente mag rekenen, moet je klant officieel “in verzuim” zijn. Dat klinkt formeel, maar het betekent simpelweg: je klant is te laat met betalen volgens de regels die daarvoor gelden. Hoe en wanneer dat verzuim precies ontstaat, verschilt tussen zakelijke en particuliere klanten — en dat is een cruciaal verschil om te kennen.
- Bij zakelijke klanten: je hoeft niets te doen om het verzuim te laten ontstaan. Zodra de afgesproken betalingstermijn is verstreken — bijvoorbeeld 30 dagen na de factuurdatum — is je klant automatisch in verzuim. Je mag dan direct beginnen met het rekenen van rente, ook zonder dat je een herinnering of aanmaning hebt gestuurd. Heb je geen betalingstermijn afgesproken? Dan geldt automatisch een standaardtermijn van 30 dagen na ontvangst van de factuur.
- Bij particuliere klanten werkt het anders en moet je eerst zelf actie ondernemen. Je stuurt een schriftelijke aanmaning — ook wel een WIK-brief genoemd (Wet Incassokosten) — waarin je de klant nog minimaal 14 dagen extra de tijd geeft om alsnog te betalen. Pas als ook die extra termijn is verstreken zonder betaling, treedt het verzuim in en mag je vanaf dat moment rente rekenen.
Hoe bereken je de wettelijke rente?
Voor beide tarieven gebruik je dezelfde formule:
(Hoofdsom × rentepercentage × aantal dagen te laat) ÷ 365
De “hoofdsom” is het bedrag van je openstaande factuur, inclusief btw. Dat laatste is belangrijk: ook over het btw-deel van je factuur loop je schade op, omdat je die btw vaak al hebt moeten afdragen aan de Belastingdienst voordat je klant heeft betaald.
Rekenvoorbeeld 1 — een zakelijke klant betaalt te laat
Je stuurt een factuur van €5.000 (inclusief btw) naar een ander bedrijf, met een betalingstermijn van 30 dagen. Je klant betaalt uiteindelijk pas na 120 dagen — dus 90 dagen te laat ten opzichte van de afgesproken termijn. Omdat het hier om een zakelijke klant gaat, is je klant automatisch in verzuim zodra dag 31 is aangebroken. Je past het handelsrente-tarief toe:
(€5.000 × 10,15% × 90) ÷ 365 = €125,14 aan wettelijke handelsrente
Dit bedrag mag je bovenop het oorspronkelijke factuurbedrag in rekening brengen.
Rekenvoorbeeld 2 — een particuliere klant betaalt te laat
Je stuurt als zzp’er een factuur van €1.200 naar een particuliere klant. Die klant betaalt niet op tijd, dus je stuurt een aanmaning (de WIK-brief) en geeft 14 dagen extra de tijd. Ook die termijn verstrijkt zonder betaling, en uiteindelijk is de klant in totaal 45 dagen te laat vanaf het moment dat het verzuim daadwerkelijk intrad. Omdat dit een particuliere klant is, gebruik je het lagere consumententarief:
(€1.200 × 4% × 45) ÷ 365 = €5,92 aan wettelijke rente
Zoals je ziet is het verschil tussen beide voorbeelden groot — niet alleen door het tarief, maar ook omdat je bij particulieren eerst die extra wachttijd van de aanmaning moet doorlopen voordat de teller begint te lopen.
Wat als het tarief wijzigt terwijl je klant nog steeds niet heeft betaald?
De overheid stelt beide tarieven twee keer per jaar opnieuw vast — op 1 januari en op 1 juli. Loopt de periode dat je klant te laat is over zo’n wijzigingsdatum heen, dan reken je niet het hele bedrag met één tarief. In plaats daarvan splits je de berekening op: het deel van de periode vóór de wijziging bereken je met het oude tarief, het deel ná de wijziging met het nieuwe tarief. Daarna tel je beide uitkomsten gewoon bij elkaar op.
Mag je naast de rente ook nog incassokosten rekenen?
Ja, dat mag allebei tegelijk, en het zijn twee verschillende dingen. De wettelijke rente compenseert je voor de tijd dat je op je geld hebt moeten wachten. Incassokosten zijn een aparte vergoeding voor de kosten die je daadwerkelijk maakt om het geld alsnog binnen te krijgen — bijvoorbeeld wanneer je een incassobureau inschakelt. Je mag beide bedragen los van elkaar in rekening brengen, bovenop je oorspronkelijke factuurbedrag.
Moet je btw rekenen over het rentebedrag?
Nee. Wettelijke rente geldt fiscaal niet als betaling voor een geleverde dienst of product, maar als schadevergoeding voor de vertraging. Daarom hoef je er geen btw over te rekenen en hoef je het bedrag ook niet op te nemen als btw-belaste omzet in je btw-aangifte. Voor de inkomstenbelasting telt het wel mee als onderdeel van je winst, als een soort rentebate. Meer over hoe je je btw-aangifte correct invult lees je in ons artikel over btw-aangifte voor zzp’ers.
Hoe vermeld je de rente op een aanmaning of herziene factuur?
Wil je het rentebedrag daadwerkelijk innen, zorg dan dat je dit helder onderbouwt richting je klant. Vermeld op je aanmaning of herziene factuur in elk geval: het oorspronkelijke factuurbedrag, het toegepaste rentepercentage, de exacte periode waarover je rente rekent, het berekende rentebedrag zelf, en het nieuwe totaalbedrag dat je klant nu verschuldigd is. Een duidelijke, navolgbare berekening voorkomt onnodige discussie en staat sterker als de situatie verder zou escaleren richting een incassobureau of de rechter.
Afronding
Als zzp’er heb je het wettelijke recht om rente te rekenen wanneer een klant te laat betaalt — 10,15% bij zakelijke klanten en 4% bij particulieren in 2026. Bij zakelijke klanten ontstaat dat recht automatisch zodra de betalingstermijn is verstreken; bij particulieren moet je eerst een aanmaning sturen en een extra termijn van 14 dagen in acht nemen. Houd in de gaten dat beide tarieven halfjaarlijks wijzigen, zodat je altijd het juiste percentage toepast. Meer over wat je kunt doen als een klant structureel niet betaalt, lees je in ons artikel over debiteurenbeheer voor zzp’ers.