Als zzp’er houdt niemand belasting voor je in. Aan het einde van het jaar kan dat betekenen dat je ineens een fors bedrag moet bijbetalen — met belastingrente bovenop. De voorlopige aanslag is de manier om dat te voorkomen. Maar is het verplicht? En wanneer is het slim om er een aan te vragen of aan te passen? In dit artikel lees je alles wat je als zzp’er moet weten over de voorlopige aanslag in 2026.
Wat is een voorlopige aanslag?
De voorlopige aanslag is een inschatting van de belasting die je over 2026 moet betalen of terugkrijgen. De Belastingdienst baseert die schatting op eerdere gegevens, zoals je laatste aangifte inkomstenbelasting of een eerdere voorlopige aanslag. Het gaat dus niet om een definitief bedrag. Als je moet betalen doe je dat meestal in maandelijkse termijnen. Bij je aangifte inkomstenbelasting in 2027 wordt alles verrekend met de definitieve aanslag.
Is de voorlopige aanslag verplicht?
Nee, het is niet verplicht. Maar als je achteraf meer dan €48 belasting verschuldigd bent, rekent de Belastingdienst belastingrente. De meeste zzp’ers kiezen er daarom voor om wel een voorlopige aanslag aan te vragen. Als je via de voorlopige aanslag minder betaalt dan je uiteindelijk verschuldigd bent, rekent de Belastingdienst belastingrente van 5% per jaar in 2026. Die rente loopt van 1 juli van het belastingjaar tot de datum van de definitieve aanslag.
Voorbeeld: je hebt over 2026 €5.000 te weinig vooruitbetaald. De definitieve aanslag komt in april 2027. Rente: circa negen maanden × 5% × €5.000 = circa €188 extra. Niet dramatisch maar makkelijk te vermijden.
Krijg je automatisch een voorlopige aanslag?
In december en januari verstuurt de Belastingdienst zo’n 3,7 miljoen voorlopige aanslagen inkomstenbelasting voor het nieuwe jaar. Als je vorig jaar al aangifte hebt gedaan als zzp’er ontvang je waarschijnlijk automatisch een voorlopige aanslag voor het nieuwe jaar. Je kunt een voorlopige aanslag krijgen zonder dat je die zelf hebt aangevraagd. Dat gebeurt vaak als de Belastingdienst verwacht dat er anders een groot verschil ontstaat bij je definitieve aanslag. Voor zzp’ers komt dit regelmatig voor, omdat inkomen en winst kunnen schommelen.
Wanneer vraag je zelf een voorlopige aanslag aan?
Ben je in 2025 gestart als zzp’er en heb je nog geen voorlopige aanslag ontvangen? Dan is het verstandig er zelf een aan te vragen als je verwacht dit jaar belasting te moeten betalen. Zo spreid je de betaling over het jaar en voorkom je een grote naheffing in 2027 met belastingrente erbij. Ga naar Mijn Belastingdienst en vraag een voorlopige aanslag aan. Je kunt het formulier alvast invullen zonder het te versturen om een indicatie te krijgen van het te betalen bedrag.
Wanneer pas je de voorlopige aanslag aan?
De Belastingdienst baseert de aanslag op je vorige aangifte — maar jouw situatie in 2026 kan anders zijn. Je kunt de voorlopige aanslag via Mijn Belastingdienst meerdere keren per jaar wijzigen op basis van je verwachte winst. Verdien je minder dan verwacht — verlaag hem. Verdien je meer — verhoog hem om rente te voorkomen.
Aanpassen is verstandig in deze situaties:
- Je winst valt dit jaar significant hoger of lager uit dan vorig jaar. Pas je aanslag aan op basis van je verwachte winst — niet op basis van vorig jaar.
- Je bent gestopt met ondernemen of tijdelijk inactief. Zet de aanslag op nul via Mijn Belastingdienst.
- Je hebt grote investeringen gedaan die je winst verlagen. Pas de aanslag aan zodat je niet te veel vooruitbetaalt.
- Je hebt naast je zzp-inkomen ook inkomen uit loondienst gekregen. Dat beïnvloedt je totale belastingpositie.
Voorlopige aanslag én Zvw-bijdrage
Als zzp’er betaal je naast inkomstenbelasting ook de inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet zelf. Als de Belastingdienst verwacht dat je die moet betalen ontvang je als ondernemer ook een voorlopige aanslag Zvw. Die wordt apart berekend op basis van je winst. Vergeet de Zvw-bijdrage niet mee te nemen in je reservering — in 2026 bedraagt die 4,85% over maximaal €79.409 belastbare winst. Meer over hoeveel je totaal moet reserveren lees je in ons artikel over belasting reserveren als zzp’er.
Hoe werkt de betaling?
Je kunt de voorlopige aanslag inkomstenbelasting op twee manieren betalen: in één keer of in maandelijkse termijnen tot het einde van het jaar. Kies je voor termijnen dan worden die automatisch verdeeld over de resterende maanden van het belastingjaar. Krijg je de aanslag halverwege het jaar? Dan betaal je de resterende termijnen. De exacte bedragen en data staan op de aanslag zelf vermeld.
Wat als je een termijn niet kunt betalen?
Neem dan direct contact op met de Belastingdienst voor een betalingsregeling. Wacht niet — de Belastingdienst legt anders invorderingsrente en boetes op. Een betalingsregeling is doorgaans goed te regelen bij tijdige melding.
Voorlopige aanslag aanvragen — stap voor stap
Log in op mijnbelastingdienst.nl met je DigiD. Ga naar Inkomstenbelasting en klik op Voorlopige aanslag aanvragen of wijzigen. Vul je verwachte winst in voor het lopende jaar. Controleer of de vooraf ingevulde gegevens kloppen met je situatie. Onderteken met DigiD en verstuur.
Afronding
Een voorlopige aanslag is niet verplicht maar voor de meeste zzp’ers wel verstandig — het voorkomt een grote naheffing met belastingrente aan het einde van het jaar. Ontvang je automatisch een aanslag? Controleer dan of het bedrag nog klopt met je verwachte winst voor 2026. Wijzig de aanslag als je situatie verandert — dat kan meerdere keren per jaar via Mijn Belastingdienst. Ben je net gestart en heb je nog geen aanslag ontvangen? Vraag er zelf één aan zodra je weet dat je dit jaar winst maakt. Meer over de volledige aangifte inkomstenbelasting lees je in ons artikel over inkomstenbelasting aangifte als zzp’er.