Als zzp’er stuur je een factuur en verwacht je binnen een redelijke tijd betaald te worden. Maar wat is redelijk, en wat zegt de wet hierover? Veel starters weten niet dat er in Nederland concrete wettelijke regels gelden voor betaaltermijnen die je als kleine ondernemer beschermen tegen te late betalingen — en dat die regels de afgelopen jaren zijn aangescherpt. In dit artikel lees je welke termijnen gelden, wat je rechten zijn bij te late betaling en hoe je hier praktisch mee omgaat.
Wat is een betaaltermijn?
Een betaaltermijn is de periode waarbinnen een opdrachtgever jouw factuur moet betalen nadat je deze hebt verstuurd. Let op: de termijn loopt vanaf het moment dat de opdrachtgever de factuur heeft ontvangen — niet vanaf de factuurdatum. Stuur je een factuur op 1 mei maar de opdrachtgever ontvangt hem pas op 3 mei, dan begint de termijn op 3 mei. Als je geen afwijkende afspraken maakt, geldt in Nederland een wettelijke standaardtermijn van 30 dagen. Die standaard geldt in alle gevallen — particulieren, zakelijke opdrachtgevers én overheden.
Welke betaaltermijnen gelden er wettelijk?
De wet maakt onderscheid tussen drie situaties, en de regels zijn per 2022 aangescherpt.
- Particuliere opdrachtgevers
Standaard 30 dagen na ontvangst van de factuur. Je kunt een kortere termijn afspreken — 14 dagen is gebruikelijk bij consumenten — maar een langere termijn mag ook mits je dit schriftelijk vastlegt en de termijn redelijk is.
- Zakelijke opdrachtgevers — mkb tot mkb
Standaard 30 dagen. Als beide partijen mkb zijn kunnen zij onderling een langere termijn tot maximaal 60 dagen afspreken, maar dit moet dan expliciet schriftelijk zijn vastgelegd. Alleen een verwijzing naar algemene voorwaarden is daarvoor niet voldoende — de andere partij moet er bewust mee akkoord zijn gegaan.
- Grote bedrijven aan zzp’ers en mkb’ers
Dit is het punt dat het meeste zzp’ers niet weten: sinds 1 juli 2022 geldt voor grote bedrijven een maximale betalingstermijn van 30 dagen richting zzp’ers en mkb’ers. Uitzonderingen zijn niet mogelijk. Een groot bedrijf dat je een termijn van 60 of 90 dagen probeert op te leggen handelt daarmee in strijd met de wet.
- (Overheidsinstellingen)
Voor opdrachten aan overheidsinstellingen geldt een betalingstermijn van 30 dagen. Hiervan afwijken is vrijwel onmogelijk — de overheid hanteert de Algemene Rijksvoorwaarden en is gebonden aan strikte betaalregels.
Mag een grote opdrachtgever een langere termijn eisen?
Nee — niet meer. Sinds de Wet tegengaan van onredelijk lange betaaltermijnen is het speelveld veranderd. Grote bedrijven mogen hun machtspositie niet meer misbruiken door kleine leveranciers pas na 90 of 120 dagen te betalen. In de praktijk proberen sommige grote bedrijven toch langere termijnen op te leggen via contracten of inkoopvoorwaarden. Betaalt een grote partij toch later dan 30 dagen? Dan is vanaf dag 31 de wettelijke handelsrente verschuldigd en kun je incassokosten vorderen. Het contractuele beding is vernietigbaar — je kunt je opdrachtgever juridisch houden aan de wettelijke termijn van 30 dagen, ongeacht wat er in het contract staat.
Wat doe je bij te late betaling?
Als een opdrachtgever niet op tijd betaalt heb je als zzp’er direct recht op wettelijke handelsrente — die loopt automatisch vanaf de dag dat de betaaltermijn is verstreken. Bij zakelijke klanten hoef je daarvoor geen aanmaning te sturen. In de praktijk verloopt het traject doorgaans in stappen: Stuur eerst een vriendelijke betalingsherinnering binnen een week na het verstrijken van de termijn. Houdt de opdrachtgever betaling uit, stuur dan een formele aanmaning met een nieuwe betalingstermijn van 14 dagen. Vermeld daarin expliciet dat je wettelijke rente en incassokosten in rekening brengt bij uitblijven van betaling. Hoe je de wettelijke rente berekent en welk percentage daarvoor geldt lees je in ons artikel over wettelijke rente berekenen als zzp’er. Schakel bij aanhoudend niet-betalen een incassobureau in of stap naar de kantonrechter. Voor vorderingen tot €25.000 heb je daarvoor geen advocaat nodig.
Wettelijke incassokosten — wat mag je rekenen?
Naast de wettelijke rente heb je bij niet-betaling recht op vergoeding van incassokosten. Bij zakelijke klanten mag je die kosten direct in rekening brengen zodra de betaaltermijn is verstreken — zonder dat je eerst een aanmaning hoeft te sturen. Bij particuliere klanten moet je eerst een WIK-brief sturen met een extra termijn van 14 dagen. De incassokosten worden berekend via een wettelijke staffel met een minimum van €40.
Hoe voorkom je betalingsproblemen?
Voorkomen is beter dan achteraf innen. Zet altijd een betaaltermijn op je factuur — niet alleen wettelijk verstandig maar ook professioneel. Vermeld de uiterste betaaldatum expliciet, bijvoorbeeld: “Wij verzoeken u dit bedrag vóór 1 augustus 2026 te voldoen.” Gebruik onze gratis factuur generator om direct een correcte factuur op te stellen met alle verplichte gegevens. Spreek bij grotere opdrachten een aanbetaling af. Een aanbetaling van 30 tot 50 procent is gebruikelijk en beschermt je bij wanbetaling — zeker bij nieuwe opdrachtgevers of langlopende projecten.
Houd openstaande facturen bij in je administratie. Een eenvoudig overzicht van verstuurde facturen, vervaldatums en betaalstatus voorkomt dat je een factuur vergeet op te volgen. Bij meerdere openstaande facturen tegelijk is boekhoudsoftware een praktische oplossing — de meeste pakketten geven een direct overzicht van wat er open staat en versturen automatische betalingsherinneringen.
Een aanbetaling of gespreide betaling vragen
Bij grotere opdrachten is het gebruikelijk om de betaling in termijnen te spreiden. Een veelgebruikte structuur is 30% bij opdrachtverstrekking, 30% halverwege het project en 40% bij oplevering. Zo hoef je niet te wachten tot het einde van een lang traject en beperk je het risico als een opdrachtgever halverwege in de problemen komt.
Betaaltermijn vermelden op je factuur: verplicht?
Een betaaltermijn vermelden op je factuur is niet wettelijk verplicht maar wel sterk aanbevolen. Zonder vermelding geldt de wettelijke standaardtermijn van 30 dagen, maar een expliciete vermelding voorkomt discussie. Vermeld bij voorkeur een concrete datum in plaats van “30 dagen na factuurdatum” — dat is voor beide partijen duidelijker en makkelijker te controleren.
Wat als een opdrachtgever de factuur betwist?
Als een opdrachtgever aangeeft de factuur te betwisten, heeft dit gevolgen voor de betaaltermijn. Bij een gegrond bezwaar begint de termijn pas te lopen vanaf het moment dat het geschil is opgelost. Bij een ongegrond bezwaar — een poging om betaling uit te stellen — blijft de oorspronkelijke termijn van kracht en loopt de rente gewoon door. Leg altijd schriftelijk vast wat je hebt geleverd en wanneer, zodat je bij een geschil kunt aantonen dat de factuur terecht is.
Afronding
De wettelijke betaaltermijn in Nederland is 30 dagen voor particulieren, mkb-klanten en overheden. Grote bedrijven mogen zzp’ers en mkb’ers niet langer dan 30 dagen laten wachten — termijnen van 60, 90 of 120 dagen zijn voor hen niet meer toegestaan. Bij te late betaling heb je recht op wettelijke handelsrente en incassokosten. Door een duidelijke betaaldatum op je factuur te zetten, bij grote opdrachten een aanbetaling te vragen en openstaande facturen actief te bewaken beperk je het risico op betalingsproblemen aanzienlijk.