Als zzp’er in de zorg gelden er naast de gewone KVK-inschrijving een aantal extra verplichtingen die andere zzp’ers niet hebben. Denk aan een BIG-registratie, een AGB-code, een VOG en een melding bij het CIBG. Bovendien is de zorg dé sector waar de Belastingdienst in 2026 het actiefst handhaaft op schijnzelfstandigheid. In dit artikel lees je precies welke stappen je moet zetten als je als zzp’er in de zorg wilt starten, in welke volgorde dat gebeurt en waar je op moet letten.
Stap 1 — KVK-inschrijving: de verplichte eerste stap
Elke ondernemer in Nederland — ook iedere zzp’er in de zorg — is verplicht zich in te schrijven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel. Zonder KVK-inschrijving mag je niet officieel ondernemen, kun je geen facturen versturen en kom je niet in aanmerking voor fiscale voordelen als de zelfstandigenaftrek. Bij je inschrijving kies je een SBI-code die aangeeft wat voor soort zorgverlener je bent. In de zorg is die code extra relevant: de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) ontvangt automatisch een melding van de KVK zodra je je inschrijft op een zorg-gerelateerde SBI-code. Na die melding vraagt de IGJ je een digitale vragenlijst in te vullen om te bepalen of je onder hun toezicht valt. De KVK-inschrijving kost in 2026 eenmalig €85,15 en is volledig aftrekbaar als zakelijke aanloopkosten.
Stap 2 — BIG-registratie: verplicht voor beschermde beroepen
Voor een groot aantal beroepen in de zorg is een BIG-registratie verplicht voordat je als zelfstandige aan de slag mag. Het BIG-register — Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg — is een wettelijk, openbaar register. Pas na inschrijving mag je de wettelijk beschermde beroepstitel voeren. De BIG-registratie geldt onder andere voor artsen, tandartsen, verpleegkundigen, fysiotherapeuten, psychologen en verloskundigen. Werk je in een beroep waarvoor BIG-registratie verplicht is maar ben je niet geregistreerd, dan mag je dat beroep wettelijk niet uitoefenen — ook niet als zelfstandige. Je BIG-registratie moet je periodiek vernieuwen via herregistratie. De Belastingdienst en opdrachtgevers controleren in 2026 actief of jouw BIG-registratie geldig en actueel is — een verlopen registratie is een directe reden voor een opdrachtgever om de samenwerking te beëindigen.
Stap 3 — CIBG-melding: verplicht voor nieuwe zorgaanbieders
Na je KVK-inschrijving ben je verplicht je aan te melden bij het CIBG — het Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg. Dit is een uitvoeringsorganisatie van het ministerie van VWS. Voor de aanmelding heb je e-herkenning nodig. Let op: je kunt je pas aanmelden ná de startdatum van je bedrijf — niet eerder. De CIBG-melding is onderdeel van de verplichtingen die voortvloeien uit de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). Die wet geldt voor elke zorgverlener — groot of klein, instelling of zzp’er — waarbij een cliënt door jouw handelen geestelijk of lichamelijk letsel kan oplopen. In de zorg is dat vrijwel altijd het geval.
Stap 4 — AGB-code: verplicht voor declareren bij zorgverzekeraars
Wil je zorg declareren bij zorgverzekeraars of gemeenten, dan heb je een persoonlijke AGB-code nodig. Die code identificeert jou als zorgverlener in het declaratiesysteem. Je kunt een AGB-code aanvragen via Vektis — maar alleen als je een geldige BIG-registratie en/of registratie bij een erkend beroepsorganisatie of kwaliteitsregister hebt. De BIG-registratie komt dus altijd eerst. Werk je uitsluitend voor particuliere cliënten die zelf betalen, dan heb je strikt genomen geen AGB-code nodig. Werk je voor cliënten met een persoonsgebonden budget (PGB) of lever je Wlz-zorg, dan is een AGB-code doorgaans wel vereist — check dit bij de betreffende gemeente of zorgverzekeraar.
Stap 5 — VOG: verklaring omtrent het gedrag
Als zzp’er in de zorg heb je een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) nodig. Opdrachtgevers zijn verplicht deze op te vragen voordat je aan de slag gaat. Je vraagt een VOG aan via justis.nl. De kosten bedragen €41,35 voor een digitale VOG. Veel opdrachtgevers vragen de VOG periodiek te vernieuwen — check de eis bij de instelling waarvoor je werkt.
Btw-vrijstelling in de zorg
Een belangrijk fiscaal verschil met andere sectoren: veel zorgdiensten zijn vrijgesteld van btw. Als je BIG-geregistreerde zorgverlener bent en je levert zorg in het kader van de gezondheid van de cliënt, dan ben je vrijgesteld van btw-plicht over die zorg. Je rekent dan geen btw op je factuur en je doet ook geen btw-aangifte over die omzet. Let op de uitzonderingen: werk je via detachering of zijn je diensten niet direct gericht op de gezondheid van de cliënt — zoals coaching, training of begeleiding zonder zorgdoelstelling — dan kan btw-plicht wél van toepassing zijn. Twijfel je over je btw-positie? Raadpleeg de Belastingdienst of een belastingadviseur.
Schijnzelfstandigheid in de zorg — extra risico
De zorg is dé sector waar de Belastingdienst in 2026 het meest actief handhaaft op schijnzelfstandigheid. Dat heeft een reden: veel zzp’ers in de zorg werken langdurig voor één instelling, volgen de roosters van de opdrachtgever en werken met hun materialen en systemen. Dat zijn precies de kenmerken die wijzen op een dienstverband in plaats van zelfstandig ondernemerschap. De Belastingdienst beoordeelt of er sprake is van schijnzelfstandigheid op basis van de negen criteria uit het Deliveroo-arrest. In de zorg zijn de meest kritieke criteria: werkt je voor meerdere opdrachtgevers of vrijwel uitsluitend voor één instelling? Bepaal jij zelf hoe je de zorg verleent of volg je de protocollen van de instelling? Kun je je laten vervangen door een collega? Concrete maatregelen die je positie als echte zelfstandige versterken in de zorg: werk voor meerdere opdrachtgevers, leg in contracten vast dat je niet ondergeschikt bent aan de instelling maar een resultaatverplichting hebt, zorg dat je je kunt laten vervangen en houd een sluitende urenregistratie bij die aantoont hoe je je tijd verdeelt. Meer over hoe de Belastingdienst schijnzelfstandigheid beoordeelt lees je in ons artikel over schijnzelfstandigheid voor zzp’ers.
Verzekeringen voor zzp’ers in de zorg
Als zzp’er in de zorg ben je zelf verantwoordelijk voor je verzekeringen. Een beroepsaansprakelijkheidsverzekering is in de zorg vrijwel altijd verplicht — de meeste opdrachtgevers eisen die voordat ze met je samenwerken. Die verzekering dekt schade die een cliënt lijdt als gevolg van een fout in je zorgverlening. Daarnaast is een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) sterk aan te raden. Als zzp’er in de zorg heb je geen loondoorbetaling bij ziekte — bij uitval ben je direct afhankelijk van je eigen reserves. De overheid werkt aan een verplichte AOV voor zelfstandigen (BAZ) maar die regeling is in 2026 nog niet van kracht.
Administratie als zzp’er in de zorg
Naast de gewone administratieverplichtingen die voor alle zzp’ers gelden heb je als zorgverlener ook een dossierplicht. Je bent verplicht van elke cliënt een medisch dossier bij te houden. Daarin staan gegevens over de gezondheid van de cliënt en de behandeling. Voor medische dossiers gelden strenge privacyregels — ze zijn bijzondere persoonsgegevens die je goed moet beveiligen en niet zomaar mag delen. De bewaartermijn voor medische dossiers is 20 jaar na de laatste behandeling — veel langer dan de gewone administratieve bewaarplicht van zeven jaar.
Samenvatting — checklist voor zzp’ers in de zorg
☐ KVK-inschrijving — verplicht voor alle ondernemers, €85,15 eenmalig
☐ BIG-registratie — verplicht voor beschermde beroepen, vóór de start
☐ CIBG-melding — verplicht na KVK-inschrijving, ná startdatum
☐ AGB-code — verplicht voor declareren bij zorgverzekeraars en gemeenten
☐ VOG — verplicht, op te vragen via justis.nl
☐ Beroepsaansprakelijkheidsverzekering — vrijwel altijd verplicht door opdrachtgevers
☐ Btw-positie checken — zorgdiensten vaak vrijgesteld
☐ Schijnzelfstandigheid toetsen — werk voor meerdere opdrachtgevers en leg contracten correct vast
Afronding
Als zzp’er in de zorg heb je naast de gewone KVK-inschrijving te maken met extra verplichtingen die andere zzp’ers niet kennen — BIG-registratie, CIBG-melding, AGB-code en VOG. Bovendien is de zorg de sector waar de Belastingdienst in 2026 het meest actief handhaaft op schijnzelfstandigheid. Zorg dat je administratie, je contracten en je werkwijze aantonen dat je echt als zelfstandige opereert — meerdere opdrachtgevers, eigen verantwoordelijkheid en een sluitende urenregistratie zijn daarin de sterkste bewijzen.